Cookie-ak erabiltzen ditugu gure zerbitzuak eta erabiltzailearen esperientzia hobetze aldera. Nabigatzen jarraitzen baduzu, haien erabilera onartzen duzula ondorioztatuko dugu.

Gehiago jakin nahi dut

Onartu egiten dut

GAURKOTASUNA

Ekonomia Itunari eta konexio puntuei buruzko monografia berria

Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundeak (HAEE-IVAP) monografia berri bat argitaratu du European Inklings (EUi) bilduman, 18. zenbakian. Monografia horrek Ekonomia Itunean zerga itunduen ordainarazpena, ikuskapena eta araudi aplikagarria zehazte aldera aurreikusirik dauden konexio puntuak zorrozki jorratzea du xede. Monografia berriak, alde batetik, konexio puntuen alderdi orokorrak zehazki jorratzen duten zazpi artikulu biltzen ditu, hala nola zerga-egoitza, establezimendu iraunkorraren kontzeptua edo zergapetze bikoitza saihesteko hitzarmenak aplikatzearen ondoriozko problematika. Bestalde, zuzeneko zergapetzean edo zeharkako zergapetzean aplikatzekoak diren konexio puntuak ukitzen dituzten gai garrantzitsuak zehazki jorratzen eta garatzen dira.

Beste alde batetik, 'Nueva Fiscalidad' aldizkariaren 2019ko 2. zenbakian, José Damián Iranzo Cerezo jaunak (Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salako magistratuak) eta Antonio Vázquez del Rey Villanueva jaunak (Nafarroako Unibertsitateko Finantza eta Zerga Zuzenbideko irakasle titularrak) sinatu dituzten artikuluak argitaratu dira, Konstituzio Auzitegiaren urtarrilaren 19ko 9/2019 Epaiaren ondorioak aztertzen dituztenak. Artikuluok ondoko gai hauek jorratzen dituzte: lehenik, tributuak ituntzearen ondorioen atzeraeragina, eta bigarrenik, Auzitegi Gorenak 2019ko otsailaren 28an eman zuen Epaiaren edukia. Bertan, Arbitraje Batzordeak hasieran egindakoaz erabat bestelakoa den prozeduran dauden zantzu-elementuak balioesten dira.

European Inklings bildumaren aurkibidea

Egileen Doktrina

Ekonomia Ituna Nevadako Unibertsitatean, Reno

2014. urtetik Nevadako Unibertsitateko William A. Douglass Center for Basque Studies zentroak ezagutzen arlo berria ezarri zuen bere jardueren barruan: legezko ikasketak eta ikasketa ekonomikoak, betiere autogobernuaren marko finantzario-ekonomikoa azpimarratuz, bereziki euskal sistema fiskala eta finantzaketa publikoko sistema. Abentura berri horren abiaburua Urteko 13. Konferentzia "Finantza-sistemak eta krisia" izan zen.

Bizkaiko Foru Aldundiari dagokionez probintziako gobernuak helburu moduan sartu zuen Bizkaia Goazen 2030 deritzon gobernurako plan estrategikoan Euskal Ekonomia Itunari eta konparagarriak diren sistema fiskal federalei buruzko nazioarteko ikerketen sustapena eta zabalkuntza. Bereziki, Bizkaiko Lurraldeko gobernuak, nazioarte mailako zabalkuntzaren bidez, euskal sistema fiskalari buruz kontzientziatzea bilatzen du eta, aldi berean, aurrera egin nahi du Euskal Ekonomia Itunaren eta Amerikako Estatu Batuetan eta munduan dauden beste eredu federal batzuen sistemen arteko egiturazko erlazioen ulermenean.

Helburu erkide horiek lortzearen ondoreetarako benetan izan zen mugarria 2004an UNR eta Bizkaiko Gobernuaren artean sinatu zen lankidetza hitzarmena. Akordio horretan ezarri zenarekin bat ikasturte baterako Bizkaiko probintzia-gobernuko fiskalitatearen arloko bi aditu transferitu ziren 2015ean eta 2016an, zertarako-eta konparagarriak diren sistema federalei buruzko ikerketa lanak egiteko eta Euskal Ekonomia Ituna aurkezteko. Bi urteko iraupeneko lankidetza akordioaren emaitzak positiboak izan ziren eta horren ondorioz 2016an akordio berria sinatu zen, 2019an amaitzen dena; bigarren akordio honen arabera probintziako gobernuko bi adituk ikerketa lanak egin zituzten aldi batean 2017an eta 2018an.

Akordioaren markoaren barruan, CBSk, Bizkaiko Probintziako Gobernuaren laguntza finantzarioarekin, Euskal Sistema Fiskalei buruzko Sinposio bat antolatuko du 2019ko apirilaren 3an eta 4an; jardunaldi horietan funtzionario publiko horiek CBSn egin dituzten ikerketen emaitzak aurkeztuko dituzte. Sinposioa aberastearen eta osotzearen ondoreetarako, halaber, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) eta Bilboko Deustuko Unibertsitateko kide ospetsuak gonbidatuko dira gaiari buruzko euren ikuspegi desberdinak azal ditzaten. Txostengileek aztertuko dituzten sistema federalen artean Euskal Autonomia Erkidegokoa, EE.BB.ekoa, Suitzakoa, Australiakoa edo Kanadakoa daude.

Sinposioaren helburua euskal erakundeetako zergen arloko eta nazioarte mailako esparru akademikoko profesionalentzako topagunea izatea da eta munduko ikuspegi batetik deserdiratze zerga-politiketan interesatua dauden Renoko Nevadako Unibertsitateko ikasleak eta irakasleak gonbidatzen ditu.

https://basquetax.blogs.unr.edu

Konstituzio Auzitegiak baieztatu egin du Energia Elektrikoaren Ustiapenaren gaineko Zergaren konstituziozkotasuna eta Auzitegi Gorenak ROVER doktrina interpretatzen du

Urtarrilaren 17ko Epaian Konstituzio Auzitegiak baieztatu egin du Energia Elektrikoaren Ustiapenaren gaineko Zergari buruzko Arabako Batzar Nagusien uztailaren 9ko 24/2014 Foru Arauaren legezkotasuna; horren bidez ondoreak 2013ko urtarrilaren lehenera eraman ziren, estatuko antolamenduan zerga indarrean jarri zen datara, alegia.

Goi Auzitegiak argudio moduan esaten du Foru Arau hori bat datorrela Ekonomia Itunaren xedapen gehigarrietatik bigarrenaren emaitza den egokitzapen-beharrizanarekin, beharrezko denborarekin hain zuzen ere Estatuaren eta Autonomia Erkidegoaren arteko adostasunaren bidez egokitzapen hori eragingarri bihurtzeko, zertarako-eta, aztergai dugun kasu honetan bidezko kontzertazioa eginda, Estatuak sortutako zerga berriak sartzeko.

Organo judizialak benetako atzeraeraginkortasun kasutzat jo duena ez da, beraz, energia elektrikoaren ustiapenaren balioaren gaineko zerga foru zerga sistemetan era eragingarrian sartzea bideratzearen ondorioa baino, horretarako zergaren kontzertazioaren ondoreen data ezarriz. Beraz, eta horrela adierazten du auzitegiak, ez gaude Energia Elektrikoaren Ustiapenaren gaineko Zergaren atzeraeraginkortasun arazo baten aurrean, zerga hori Estatuko 15/2012 Legearen bidez sortu zenetik existitzen delako; funtsa beste bat da, kasuan kasuko lurralde historikoaren zerga-sisteman integratzearen ondoreetarako eta Foru Aldundiak hori ordainaraztea, kudeatzea, likidatzea, biltzea eta ikuskatzea bideratzea lortzeko bere kontzertazioaren atzeraeraginkortasuna, alegia.

Beste alde batetik, Auzitegi Gorenak joan den urtarrilaren 31n jaulki zuen Epaian ROVER kasuan eman zuen bere doktrina aplikatu dio Nafarroako Hitzarmenaren Arbitraje Batzordeak Foru Ogasunaren irizpidea baieztatu zuen kasu bati.

Aurreko epaien ildotik jarraituz Auzitegiak adierazten du konpainiaren egoitza Nafarroan egon arren eta negozioa zuzentzeko baliabide pertsonalak eta materialak dituen nabe industriala Lurralde horretan egon arren, ezin direla garrantzirik gabekotzat edo bestetik gabe osagarritzat jo enpresak txerriak erosiz (hala lurralde erkidean nola foru lurraldean) eta erosleak adierazten dion tokira (hala lurralde erkidean edo foru lurraldean nola Espainiatik kanpo) garraiatu eta erosle horren eskuetan jarriz burutzen dituen jarduerak.

Beste jarduera horiek –foru lurraldean egiten den kudeaketa zentralizatua ez direnek- ere, argi eta garbi, balio erantsia sortzen dute beste toki horietan (berdin da Nafarroan edo lurralde erkidean kokatuta egon) garrantzitsuak diren lanak eta jarduketak egiten direlako, besteak beste merkatugaiak jasotzea, kargak eta deskargak, biltegiratzea, kasuan kasuko tokitik eta tokirainoko garraiatzea edo agindutako hiltegietan ematea; ataza horiek guztiak, oso argi dagoen bezala, ezin dira osagarritzat edo garrantzirik gabekotzat jo.

Jurisprudentziara joan

Amaitu da Ekonomia Itunari buruzko saila

Hamabost ataletan banatutako azterlanean, Javier Armentia Basterrak sakonean jorratu du Ekonomia Itunaren edukia, bai tributuen aldetik, bai Itunean aurreikusitako finantza-harremanei eta harremanetarako organoei dagokienez. Forum fiscal aldizkariaren 248., 249. eta 250. zenbakiek azterlan horren azken hiru zatiak dakartzate. Geure-geurea dugun autogobernu fiskal eta finantzariorako sistema bereziari buruz amaitu den dokumentazio eta azterketa lan sakon horrek hura ulertzeko eta haren berri zabaltzeko ezinbesteko tresna bat jartzen du ikertzaileen eskura.

Beste alde batetik, Espainiako Finantzaketa Autonomikoari eta Deszentralizazio Finantzarioari buruzko Ikertzaileen Sareak (RIFDE) Papeles a discusión aldizkariaren 2018ko 2. zenbakian J. Agustín Manzano Silvaren lan bat argitaratu du, Euskal Autonomia Erkidegoaren kupoari eta Nafarroaren ekarpenari buruzko akordioek araubide erkideko autonomia erkidegoei nola eragiten dieten aztertzen duena.

Egileen doktrinara joan

 

Ekonomia Ituna Europan gaiari buruzko jardunaldia martxoaren 25ean

Datorren martxoaren 25ean, Ekonomia Itunaren eta Foru Ogasunen Dokumentazio eta Ikerketa Zentroak, Historia Garaikidearen Sailarekin, Zuzenbide Publikoko Sailarekin eta EHUko Finantza eta Zerga Zuzenbideko Atalarekin lankidetzan, honako jardunaldi hau antolatu du: "Europar Batasunaren maila anitzeko zerga-gobernantza: foru ogasunen kasua".

Irekiera ekitaldia José María Iruarrizaga Bizkaiko Ogasuneko diputatuaren eta Historia Garaikidean katedraduna eta Zentroko zuzendaria den Joseba Agirreazkuenaga kargura izango da.

Askotariko adituen esku-hartzearen ostean, Ekonomia Ituna Sustatzeko eta Hedatzeko Elkarteak Ad Concordiam argitalpenen ildo berria aurkeztuko du. Inaugurazioa Nazioarteko Ikasketen Institutu Konplutentseko doktoretza-aurreko ikerlaria den Andoni Montesen lanarekin abiatuko da: "Foru autonomia eta integrazio europarra sozietateen gaineko zergaren esparruan".

Jardunaldia esku-hartzaile guztien arteko eztabaida batekin amaituko da.

Jardunaldiaren programa

Jarraitu egiten du “Todo sobre el Concierto Económico” serieak

Forum Fiscal erakundeak Javier Armentia Basterrak egin duen Ekonomia Itunari buruzko seriea argitaratzen jarraitzen du aldizkariaren 246 eta 247 zenbakietan sartzen diren bere XI eta XII. zenbakiekin. Lehenbiziko horretan Iñaki Alonso Arcek parlamentu espainiarrean sortu diren zerga-figura berrien sorkuntzak Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Historikoetarako dituen ondorioei buruzko hausnarketa egiten du.

Revista Española de Derecho Administrativo deritzonaren 193. zenbakian Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioko Auzietarako Salako magistratua den José Damián Iranzo Cerezok Konstituzio Auzitegiaren azken erabakietako foru arauen "blindajea" deritzonaren ondoreei buruzko azterlana sartzen du.

Beste alde batetik joan den abenduko Exparlamentarios aldizkariak Senatuko lehendakari ohia den Juan José Laborda Martínen eta EHU/UPVko Ogasuneko katedraduna den Ignacio Zubiri Oriaren bi iruzkin argitaratzen ditu, hurrenez hurren Ekonomia Itunak foru lurraldeen eskubide historiko moduan duen esangura eta kupoaren sistemaren edukia eta emaitza aztertuz.

Azkenik, Auzitegi Goreneko Hirugarren Salako magistratua den Rafael Fernández Valverde jaunak Auzitegi horren beraren 2018ko irailaren 5eko azken Epaia komentatzen du; esaten du ezin zaiela zaizkiela foru aldundiei exijitu behinola zerga-hobari moduan enpresei emandako eta ostean Europako Batzordeak legez aurkako estatu-laguntza moduan adierazitako laguntzak lehengoratzeko eta horren emaitzako itzulketaren emaitzako ondare-erantzukizuna. Horrela Goi Auzitegiak berretsi egin zuen Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak bere 2016ko azaroaren 22ko Epaian eman zuen doktrina.

Joan autoreen doktrinara

Jarraitu egiten du "Todo sobre el Concierto Económico" serieak

Forum Fiscal erakundeak Javier Armentia Basterrak egin duen Ekonomia Itunari buruzko seriea argitaratzen jarraitzen du aldizkariaren 246 eta 247 zenbakietan sartzen diren bere XI eta XII. zenbakiekin. Lehenbiziko horretan Iñaki Alonso Arcek parlamentu espainiarrean sortu diren zerga-figura berrien sorkuntzak Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Historikoetarako dituen ondorioei buruzko hausnarketa egiten du.

Revista Española de Derecho Administrativo deritzonaren 193. zenbakian Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioko Auzietarako Salako magistratua den José Damián Iranzo Cerezok Konstituzio Auzitegiaren azken erabakietako foru arauen "blindajea" deritzonaren ondoreei buruzko azterlana sartzen du.

Beste alde batetik joan den abenduko Exparlamentarios aldizkariak Senatuko lehendakari ohia den Juan José Laborda Martínen eta EHU/UPVko Ogasuneko katedraduna den Ignacio Zubiri Oriaren bi iruzkin argitaratzen ditu, hurrenez hurren Ekonomia Itunak foru lurraldeen eskubide historiko moduan duen esangura eta kupoaren sistemaren edukia eta emaitza aztertuz.

Azkenik, Auzitegi Goreneko Hirugarren Salako magistratua den Rafael Fernández Valverde jaunak Auzitegi horren beraren 2018ko irailaren 5eko azken Epaia komentatzen du; esaten du ezin zaiela zaizkiela foru aldundiei exijitu behinola zerga-hobari moduan enpresei emandako eta ostean Europako Batzordeak legez aurkako estatu-laguntza moduan adierazitako laguntzak lehengoratzeko eta horren emaitzako itzulketaren emaitzako ondare-erantzukizuna. Horrela Goi Auzitegiak berretsi egin zuen Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak bere 2016ko azaroaren 22ko Epaian eman zuen doktrina.

Joan Doktrina zientifikora

Plaza huts berria Ekonomia Itunaren Arbitraje-Batzordean

Isaac Merino Jara, Zerga-Zuzenbideko katedraduna eta azken hamarkadan Ekonomia Itunaren Arbitraje-Batzordeko kidea izan denak uko egin dio bere kide izaerari Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren Osoko Bilkurak proposatuz gaitasun aintzatetsiko abokatuen eta bestelako legelarien txandari dagokion plaza hutsean Auzitegi Goreneko Hirugarren Salako magistratu izendatu dutelako. Uko egite horrekin berriz ere operatibitaterik gabe uzten du hainbeste gatazka ebatzi gabe pilatuta dituen Arbitraje-Batzordea.

Jaulki diren azken ebazpenek azken urte hauetan gatazkatsuak izan diren gaiak ebatzi dituzte, adibidez itsasontzietan egiten diren lanen etekinengatiko atxikipenetan aplikagarria den konexio-puntua (6/2018 ebazpena), Sozietateen gaineko Zergako eragiketen bolumena zehazteko aurretiazko ordainketen tratamendua (9/2018 ebazpena) edo administrazio desberdinei lotuta dauden erakundeen esku hartzea duten enpresa-berregituraketa eragiketetan aplikagarria den araudia zehaztea (16/2018 ebazpena), eta beste batzuk berretsi ditu, berbarako kreditu txartelen bitartez hornitutako erregaien emateen BEZaren ondoreetarako kokapena (7/2018 ebazpena).

Administrazio-doktrinara joan

UPV/EHUn Ekonomia Itunari buruzko jardunaldia

Azaroaren 21ean eta 29an, Isaac Merino Jara eta Juan Ignacio Ugartemendia Eceizabarrena irakasleen zuzendaritzapean, Donostiako Carlos de Santamaría zentroan administrazio zentralaren eta euskal foru aldundien artean araudi-, ordainarazpen- eta ikuskapen-aginpideak banatzeko Ekonomia Itunean aurrez ikusitako lotura-guneak sakontzera bideratutako bi jardunaldi egin ziren. Lehenengo eguneko goizean Euskal Autonomia Erkidegoaren administrazio fiskaletako ordezkariek parte hartu zuten; bien bitartean, jardunaldien gainerako denboran Espainiako unibertsitateetako eta UPV/EHUko ordezkari akademikoak izan ziren.

Jardunaldien egitaraua

Administrazio-doktrina

Euskadiko Zerga Koordinaziorako Organoak bi kontsulta igorri ditu; batean aztertzen da nola aplikatzen diren mezenasgoari buruzko lurralde erkideko araudian aurreikusitako zerga onurak foru-esparruko kultura fundazio bati (lehentasunezko jardueratzat kalifikatutako fundazioa); bestean argitzen du nola aplikatzen den Ekonomia Itunaren lehenengo xedapen iragankorra, zerga eragiketen bolumenaren arabera ordaintzeko atalasea 10 milioi eurora igo ostean, eta nola aplikatzen den 10/2017 Legea indarrean sartu ondoren hasitako zergaldietan edo likidazioaldietan, nahiz eta xedapen horretan 27. artikuluaren aipamenik agertu ez (BEZaren ordainarazpenari buruzko artikulua).

Ekonomia Ituneko Arbitraje Batzordeak lau arbitraje-gatazka ebatzi ditu 2018ko 1etik 4ra doazen ebazpenen bidez. Lehenengoan (1/2018 Ebazpena) bere aurreko doktrina berresten du, Batzordea eratu aurreko desadostasunetarako araudian errekurtsoak aurkezteko ezarritako epealdia zenbatzeko dies a quo deritzona zehazteari buruzkoa, alegia: eraketa-data hartu behar da kontuan. Bigarrenean (2/2018 Ebazpena) ukatu egiten du Rover doktrina aplika daitekeenik eskualdatzaileak eraldatu gabeko ondasun bat eskualdatzen duenean, eta ezartzen du garraioa hasi den tokia dela eragiketa egin den lekua. 3/2018 Ebazpenak onartu egiten du kontrako froga aurkeztea BEZaren araudian ezarritako presuntzio honen aurka: zerga-administrazioak esleitutako IFZ daukan establezimendu iraunkor bat zergaren subjektu pasibotzat ulertzea. Azkenik, 4/2018 Ebazpenean ezartzen du higiezinaren lehenengo ematea dela "egiten ari den eraikin baten salerosketaren eta promozio-gomendioaren" kontratua sinatu osteko ematea, eta ukatu egiten du bidezkoa denik Batzordeak zergaren karga gatazkan dauden administrazioen artean modu ekitatiboan banatzeko irizpidearen alde egitea.

Joan administrazio-doktrinara